Bé vừa biết ngồi được vài hôm đã bắt đầu lật người, chống tay rồi rướn ra khỏi ghế. Gần như tuần nào tụi em cũng nhận được câu hỏi giống nhau từ bố mẹ: ghế ăn dặm cho bé loại nào an toàn? Sau nhiều năm test đồ mẹ và bé, chúng tôi thấy câu trả lời nằm ở ba điểm: đúng độ tuổi, dây đai giữ bé cố định và chân đế không chao đảo. Bài này đi sâu vào từng điểm để bạn tự đánh giá được một chiếc ghế cụ thể.
Vì sao bố mẹ lo nhất là chuyện bé ngã khi ngồi ăn?
Bé ngồi ghế ăn thường ba bữa mỗi ngày, có hôm kéo dài cả tiếng đồng hồ. Cơ thể bé còn non, chưa giữ thăng bằng tốt. Chỉ một cú rướn người là bé có thể trượt ra ngoài.
Trong quá trình test, đội ngũ đã gặp không ít tình huống như vậy. Có bé vừa biết ngồi, thấy món đồ chơi ở xa liền vặn người, kéo cả ghế lệch đi. Vì thế, khi chấm một chiếc ghế, chúng tôi luôn đặt dây đai và độ ổn định lên trước màu sắc hay kiểu dáng. Một chiếc ghế đẹp nhưng dây lỏng thì với bên mình là không đạt.
Các số liệu tai nạn trẻ nhỏ công bố trong nhiều năm cho thấy té ngã từ ghế ngồi nằm trong nhóm tai nạn phổ biến ở trẻ dưới hai tuổi. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ dữ liệu chính thức để đưa ra con số riêng cho Việt Nam. Điều tụi em có thể khẳng định là nguy cơ tăng rõ khi ghế thiếu dây đai hoặc bé được cho ngồi quá sớm.
Bé bao nhiêu tháng thì dùng được ghế ăn dặm?
Khi nói bé đủ điều kiện ngồi ghế, nghĩa là bé giữ được đầu và thân thẳng khi được đỡ. Mốc hợp lý thường khoảng sáu tháng trở lên, nhưng mỗi bé một nhịp. Có bé sáu tháng đã ngồi khá vững, cũng có bé gần tám tháng vẫn còn chao đảo. Tháng tuổi chỉ là gợi ý, độ vững của thân mới là yếu tố quyết định.
Đừng vội cho bé ngồi khi chưa sẵn sàng. Nếu bé còn ngả đầu, chưa giữ được lưng thẳng, đặt vào ghế chỉ làm tăng rủi ro. Bạn có thể đỡ bé ngồi vài phút rồi quan sát xem bé có tự giữ được thân không. Khi thấy bé làm việc đó tương đối đều đặn, lúc ấy mới nên cho ngồi ghế thường xuyên.
Dây đai an toàn cần kiểm tra những gì?
Dây đai là phần quan trọng nhất của ghế ăn dặm. Dây năm điểm gồm hai dây vai, hai dây hông và một dây giữa háng. Loại này giữ bé cố định tốt hơn dây ba điểm, vì bé nhỏ hay trượt xuống hoặc rướn người, dây năm điểm khóa được cả thân lẫn hông. Đó là lý do đội ngũ ưu tiên loại này khi chấm điểm.
Khi kiểm tra, bên mình thường làm ba việc. Thứ nhất là bấm thử khóa cài: khóa phải đủ chắc để bé không tự mở được, nhưng người lớn vẫn bấm mở nhanh khi cần. Thứ hai là soi dây xem có sờn hay giãn sau vài tuần dùng không. Thứ ba là kéo thử dây để xem có tuột khỏi khóa hay không. Dây lỏng chính là kẽ hở để bé trượt ra lúc bố mẹ quay đi làm việc khác.
Chất liệu nào dễ vệ sinh và bền với thức ăn dặm?
Thức ăn dặm bám dính rất nhanh: cháo, bột, trái cây nghiền, nước canh. Ghế nhiều khe hở sẽ đọng bẩn chỉ sau vài bữa và bắt đầu có mùi. Nhựa PP, inox và vải tháo rời giặt được là ba nhóm chất liệu gặp nhiều nhất. Mỗi nhóm có ưu điểm riêng và cũng có điểm yếu cần cân nhắc.
Nhựa PP nhẹ, dễ lau, giá dễ chịu. Inox bền và không cong vênh, nhưng nặng hơn hẳn. Vải tháo rời giặt thoải mái, tuy vậy phải phơi khô hẳn để tránh ẩm mốc. Một mẹo đội ngũ hay chia sẻ là ưu tiên ghế có khay tháo rời, rửa được bằng tay hoặc cho vào máy rửa chén. Khe ghế càng ít ngóc ngách thì việc vệ sinh càng nhàn.
Ghế gấp, ghế cố định hay ghế đa năng?
Thị trường hiện có ba nhóm chính. Ghế gấp gọn tiện cất giữ, hợp nhà diện tích nhỏ. Ghế cố định chắc chắn hơn, phù hợp nhà có góc ăn riêng. Ghế đa năng chỉnh được độ cao thì dùng được lâu, từ lúc bắt đầu ăn dặm đến khi bé lớn hơn nhiều. Giá dưới đây chỉ mang tính tham khảo vì thay đổi theo sàn và thời điểm.
- Ghế gấp gọn: cất nhanh, nhẹ, hợp nhà nhỏ. Kết cấu đơn giản nên bạn cần soi kỹ khớp gấp. Giá từ vài trăm nghìn đến khoảng một triệu đồng.
- Ghế cố định: ít chao đảo, nhưng chiếm chỗ và khó di chuyển khi cần dọn. Khoảng một đến hai triệu đồng.
- Ghế đa năng chỉnh độ cao: dùng lâu dài với nhiều tư thế ngồi, đổi lại giá cao hơn và nhiều chi tiết cần kiểm tra. Từ hai triệu đồng trở lên.
Chọn nhóm nào tùy diện tích nhà và tần suất phải dọn ghế. Nhà đông người lớn, bàn ăn phải dọn liên tục thì ghế gấp tiện hơn. Nếu nhà có góc riêng cho bé, ghế cố định hoặc đa năng sẽ ổn định và đỡ lo hơn về lâu dài.
Cách kiểm tra ghế trước khi mua và khi đang dùng
Trước khi thanh toán, bạn nên lắc ghế nhẹ tay. Nếu ghế chao đảo hoặc chân kêu lạch cạch thì nên bỏ qua. Xem chân ghế có miếng chống trượt không, vì sàn nhà trơn dễ khiến ghế dịch chuyển khi bé quay người. Đọc kỹ nhãn và tem chứng nhận an toàn trên sản phẩm. Nếu nhà sản xuất không ghi rõ tiêu chuẩn, nên cân nhắc thêm trước khi mua.
Khi đã dùng, đặt ghế tránh xa bếp đang nóng, tránh cửa sổ và các góc nhọn. Tụi em từng thấy nhiều nhà kê ghế sát cửa sổ để bé ngắm đường, rồi bé với tay ra ngoài rất nguy hiểm. Vị trí đặt ghế cũng là một phần của an toàn.
Những sai lầm hay gặp khi chọn ghế ăn dặm
Sai lầm đầu tiên là mua ghế quá rộng với ý định dùng lâu. Bé ngồi lọt thỏm trong chiếc ghế lớn, không tựa được lưng nên dễ trượt xuống. Sai lầm thứ hai là bỏ qua dây đai vì nghĩ bé còn nhỏ, trong khi chính giai đoạn này dây đai càng cần thiết. Sai lầm thứ ba là vẫn dùng ghế cũ đã nứt hoặc gãy khớp chỉ vì tiếc tiền. Khớp gãy có thể khiến ghế sập bất ngờ, và đó là tình huống không ai muốn gặp.
Vệ sinh và chăm sóc ghế ăn dặm đúng cách
Vệ sinh sau mỗi bữa là thói quen tốt nhất, nhất là bữa trưa khi bé ăn nhiều. Tháo khay rửa riêng, lau khe ghế bằng khăn ẩm rồi lau khô lại. Với phần vải tháo rời, nên giặt riêng và phơi nơi thoáng gió. Mỗi tuần một lần, bạn nên kiểm tra kỹ dây đai, khóa cài và chân ghế để phát hiện hư hỏng khi còn sớm.
Chọn đồ mẹ và bé vừa tiết kiệm vừa an toàn
Nếu bạn đang chuẩn bị đồ cho bé từ giai đoạn ăn dặm, bên mình gợi ý xem thêm các bài về đồ mẹ và bé theo từng chặng để tránh mua thừa. Hãy ưu tiên món đa năng, có thể dùng lại cho em bé sau này. Ghế đa năng giá nhỉnh hơn nhưng dùng được nhiều năm, tính trên thời gian sử dụng thì không hề đắt.
Việc chọn ghế cũng liên quan đến cách chi tiêu cho nhà cửa nói chung. Nếu đang cân nhắc thêm món gia dụng khác, bạn có thể tham khảo cách chọn máy hút bụi cho nhà có thú cưng, đặc biệt khi nhà vừa có bé vừa có vật nuôi. Với bố mẹ mới bắt đầu, cách chọn bỉm cho bé theo cân nặng và da nhạy cảm cũng là một chủ đề đáng đọc thêm trong cùng chặng chuẩn bị.
Câu hỏi thường gặp
Ghế ăn dặm có bắt buộc phải có dây đai không?
Nên có. Dây đai giữ bé khỏi trượt và rướn người. Ngay cả khi bé ngồi ngoan, bé vẫn có thể đổi tư thế bất ngờ, nên dây đai là lớp bảo vệ cần thiết.
Bé mấy tháng thì nên dùng ghế ăn dặm?
Thường khoảng sáu tháng trở lên, nhưng quan trọng hơn là bé giữ được đầu và thân vững khi được đỡ. Đừng căn cứ hoàn toàn vào số tháng tuổi.
Ghế gấp gọn có an toàn bằng ghế cố định không?
Nếu khớp gấp chắc, chân đế rộng và có đủ dây đai thì ghế gấp vẫn an toàn. Điểm cần soi kỹ là khớp và chân đế, vì đó là chỗ dễ lỏng hoặc gãy hơn.
Nên vệ sinh ghế ăn dặm bao lâu một lần?
Lau sau mỗi bữa, còn rửa sâu khay và khe ghế ít nhất mỗi tuần một lần. Nhà có bé ăn nhiều đồ dễ bám bẩn thì nên rửa thường xuyên hơn.
Tóm lại, chọn ghế không quá phức tạp. Chọn đúng độ tuổi, kiểm tra kỹ dây đai và chất liệu, rồi giữ thói quen vệ sinh đều đặn. Điều đội ngũ muốn nhắn nhất là đừng tiếc vài chục nghìn đồng cho dây đai chắc chắn, vì đó là phần bảo vệ bé khi bố mẹ chưa kịp để mắt tới.